
	تاريخچه تر بت جام تربت جام شهرستانی است قديمی که حدود 900 متر بالای سطح دريا واقع شده . اين شهر با وسعتی حدود 9000 کيلومتر مربع و جمعيت کلی(شهرستان تربت جام و توابع مربوطه رويهم) در حدود 220.000 نفر در شمال شرقی ايران قرار دارد. اين شهر حدود 160 کيلو متری جنوب شرقی مشهد (مرکز استان خراسان رضوی) و تقریبا" 60 کیلو متری شمال شهر تايباد و 40 کیلومتری غرب مرز افقانستان واقع شده است.تربت جام جايگاه تعدادی اماکن قديمی مثل مزار (آرامگاه) شيخ احمد جامی و شاهزاده قاسم انور می باشد. از دهات حومه تربت ميتوان بزد - محمود آباد و نيل آباد را نام برد.از اماکن تاریخی این شهر ميتوان رباط جام - آرامگاه شيخ احمد جامی - رباط سنگ - مسجد خواجه عزيزالله - آرامگاه شاه قاسم انور - مسجد نور و آرامگاه ابوذر بوزجانی را نام برد. تربت جام دارای آب و هوای خشک و بيابانی می باشد. بنا های تاريخی و تأسيسات مهم جام مزار قاسم انور: در قريه " لنگر" و در 24 کيلومتری غربی تربت جام واقع است که بيش از 500 سال قدمت دارد قلعه محمود آباد : واقع در شمال رود خانه جام و شمال قريه لنگر است . بنای اين قلعه کهن دو دروازه شرقی و غربی دارد. در کنار هر دروازه برجی بلند و در چهار گوشه قلعه 4 برج ديگر وجود داشته است. ديوار قلعه بنا بر اظهار مردم محل 20 متر ارتفاع داشته ، که در بعضی جاها نزديک به همين مقدار باقی است طوايف مختلف ساکن جام در تربت جام طوايف گوناگونی سکنی دارند که از آن جمله طوايف: تيموری ها ، هزاره ، ترکمن ها ، مروی ها ، بربری ها خواجه ها ، قاينی ها ، و غولها را می توان نام برد. خانواده هائی مثل بلوچ ها ، سيستانی ها ، اعراب قائنات و قرائی ها نيز در نواحی مختلف بطور پراکنده سکنی دارند :محصولات کشاورزی جلگه جام را میتوان به چهار گروه قسمت بندی کرد اول محصولات سردرختی که شامل انواع انگور ـ زرد آلو ـ انواع سيب ـ انجير ـ هلو ـ گردو و امثال اينها هستند. دوم محصولات سبز برگ پالیزی (جاليزی) مثل خربزه ـ طالبی ـ گرمک ـ چغندر قند و دانه های روغنی مثل کنجد کرچک و امثال آنها. سوم محصولاتی که در فصل پائيز و زمستان کشت ميشوند و جزو گياهان يکساله هستند مثل گندم و جو و نخود که هم بصورت آبی و هم بصورت ديم بعمل می آيند چهارم محصولات داروئی که خود رو هستند مثل کتيرا ـ ترنجبين و زيره مجموعه زيارتی آرامگاه شيخ احمد جامی مجموعه زيارتی تربت جام در استان خراسان در شرق فلات ايران واقع است. اين شهر يادبودی است از شيخ احمد جامی (احمد ابن ابوالحسن) , يک صوفی خدا شناس و شاعر که بيشتر ايام زندگانی اش را در شهری کوچک بنام بوزجان ( پوچکان) گذرانيده است که پس از مرگش در 1142ـ 1141 ميلادی به تربت جام (آرامگاه جام) تغيير نام يافت.اين معبد که به تدريج در اطراف قبر شيخ توصعه يافته تا قرن شانزدهم , زمانی که در دوران صفوی تشيع ترويج يافت مقصد اصلی زائران شرق ايران بود. اين مجموعه رو به قبله و در جهت شمال شرق به جنوب غرب بنا شده. هسته مرکزی اين مجموعه گنبد بزرگ واقع در جنوب غربی قبر نپوشيده شيخ است که در سال 1236 توسط يکی از زادگان سلطان سنجر سلجوقی بنام رکن الدين ابوبکر ساخته شد. در اوايل قرن چهاردهم يکی از زادگان شيخ بنام شهاب الدين اسماعيل سراچه خانقاه را در شمال غربی گنبد بزرگ ساخت مادامي که پسرش متحير ابن اسماعيل ساختمان ايوان بزرگ را بنا نمود وزير خواجه غياث الدين فريوندی ساختمان مدرسه نزدِک خانقاه را اهداء کرد. يکی از پسران متحير ابن اسماعيل بنام خواجه رضی الدين احمد مسجد قديمی را بين سالهای 1320 و 1333 (ميلادی) در جنوب شرقی گنبد بزرگ ساخت , پسر ديگرش غياث الدين محمد کار ايوان بزرگ را در 63 ـ 1362 تکميل کرد و دو مسجد کوچکتر در جنوب شرقی (مسجد کرمانی) و شمال غربی (گنبد سفيد) به آن اضافه نمود. ضلع شمال غربی زيارتگاه که حاوی مدرسه و مسجد آن است (گنبد سبز) در 41 ـ 1440 توسط امير جلال الدين فيروز شاه تيموری ساخته شد. فيروز شاه حتی صحن مسجد (مسجد نو) را اهداء کرد. دو سال بعد امِر ملکشاه تيموری مدرسه ديگری با صحن آن به آنچه فيروز شاه ساخته بود اضافه کردمروز گنبد سبز و اتاقکی کوچک از مدرسه فيروز شاه از دوران تيموريان باقيست. گنبد بزرگ , ايوان بزرگ , مسجد کرمانی و گنبد سفيد از اجزاء قديمی تراند که باقيست تولد شیخ احمد جامی سال 440 هجری قمری (دوره سلاجقه ، سال 1020 ميلادی ) ذکر شده است کتاب های مفتاح الجنات ، بحار الحقيقه و کنوز الحکمة از آثار قابل ذکر شيخ جام ميباشند بازگشت